Wat betreft de juridische aansprakelijkheid gaat het om 50 tot 100 gulden per jaar volgens de verzekeringsmaatschappijen. Nog afgezien van het feit dat dit een schatting is, waarbij de schatter geen enkel belang heeft om dit te laag in te schatten, is dit natuurlijk niets vergeleken met de overige autokosten. Nog geen 20 liter benzine, nog geen halve tank. En dat per jaar. En dat geeft de zekerheid, dat de zwakke partij in het ongelukkig geval van bv ernstige invaliditeit niet ook nog eens de extra ellende van zware financiële zorgen te verduren zal krijgen. En vergeet niet heren (en in mindere mate dames), dat u ook bij tijd en wijle voetganger bent.
Nee, het psychologische effect is veel belangrijker. Gezeten in de comfortabele autostoel, stevig stuk ijzer voor je neus uitstekend, waant men zich snel onkwetsbaar. Inderdaad waant, want er is genoeg om ook die bescherming totaal onvoldoende te laten zijn. Wat is het effect van dat idee: men gaat harder, roekelozer rijden. De statistieken tonen duidelijk aan, dat ABS, airbag enzovoort geen nut hebben. De zekerheid van die middelen, doet de bestuurder alleen maar het gas weer iets verder in trappen, tot het punt, waarop de gevolgen van een klap net zo ernstig zijn als zonder dat alles met een lagere snelheid. De zwakkere verkeersdeelnemer, voetganger en fietser, loopt echter daardoor meer risico.
De bestuurder moet dus het (het correcte) idee krijgen, dat hij, zo gauw hij (of zij) achter het stuur plaats neemt, met iets levensgevaarlijk bezig is. Levensgevaarlijk voor hem of haar. Gevaar voor de overige verkeersdeelnemers blijft abstract. De bestuurder zelf moet zich bedreigd voelen. Weglaten van airbags en vlijmscherpe punten midden op het stuur, of nog beter een zadeltje op de voorbumper, van waaraf het voertuig bestuurd wordt zou ideaal zijn. Weers- en wegveranderingen zouden dan ook veel sneller tot de bestuurder doordringen. Maar laten we reëel blijven. De nu voorgestelde wet is veel humaner. De bestuurder wordt niet fysiek bedreigd. In zoverre blijft het nog steeds oneerlijk op de weg. Maar via deze dreiging naar zijn financiële toestand (daar gaat mijn no-claim), wordt hij of zij zich wat bewuster van waarmee hij bezig is. En dat effect werkt het hardst daar waar nodig: in de steden. Omgeven door voetgangers en fietsers in het 30 km per uur woonerf is autorijden terecht een gevaarlijke bezigheid geworden. Op de autoweg; iedere fietser daar is vanzelfsprekend roekeloos en dus niet beschermd bezig. Kan men zijn oude gangetje weer gaan.
Maar deze wet is niet eerlijk! Nee, natuurlijk niet. Maar verkeer is niet eerlijk. Die malloot, die op zijn fietsje elk verkeerslicht negeert, wordt nooit geraakt. Die nette fietser, die een keer in de stortregen een licht niet ziet, wordt de rest van zijn leven aan een rolstoel gekluisterd. De nog veel ergere idioot, die elk weekend bezopen achter het stuur zit, heeft een gekneusde pols en van het gezin, waarop hij knalde, heeft alleen de baby het ernstig gewond overleefd. Nee, eerlijkheid is ver te zoeken. En mag dus absoluut geen argument zijn in de discussie over middelen om verkeer veiliger te maken. Verkeer eerlijk maken is vrijwel onmogelijk. Tenzij u een wet, die voorschrijft, dat van de automobilist ook beide benen gebroken moeten worden, als de voetganger in dubbel gips verpakt wordt, als reëel ziet.